Cơm cháy Ninh Bình là gì, vì sao thành đặc sản cố đô?

Nhắc đến quà Ninh Bình, nhiều người nghĩ ngay tới cơm cháy. Đây là món ăn dân dã đi lên từ căn bếp gia đình, rồi trở thành đặc sản gắn với vùng đất cố đô.

Cơm cháy là phần nào của nồi cơm?

Khi nấu cơm bằng nồi gang hoặc nồi đồng đáy dày, lớp cơm sát đáy nồi gặp nhiệt lâu hơn và khô lại thành một miếng xém mỏng. Người làm cơm cháy giữ lửa nhỏ, xoay nồi cho nóng đều để miếng xém vàng nhạt và tự bong ra. Miếng cháy sau đó được phơi hoặc sấy thật khô, để dành. Lúc ăn mới thả vào chảo dầu nóng cho phồng giòn.

Gạo là yếu tố quyết định. Cơm cháy truyền thống dùng gạo tẻ thơm; nhiều nơi trộn thêm gạo nếp để miếng cháy dẻo thơm và xốp hơn. Ngày nay có thêm cơm cháy gạo lứt cho người thích vị hạt.

Cơm cháy Ninh Bình có từ bao giờ?

Theo giới thiệu của Công ty CP Sinh Hoá Ninh Bình (thương hiệu Cố Đô), cơm cháy Ninh Bình ra đời vào khoảng cuối thế kỷ 19 rồi được truyền lại qua nhiều thế hệ. Đại Long, nhà sản xuất dòng Cơm Cháy Xưa, kể một truyền thuyết dân gian về người đầu bếp Đinh Hoàng Thăng đã nghĩ ra món cơm cháy để đãi khách quý. Đây là chuyện truyền miệng, chưa có tài liệu gốc xác nhận, nhưng cho thấy món ăn đã gắn bó lâu đời với người Ninh Bình.

Người Ninh Bình ăn cơm cháy thế nào?

Có hai cách ăn chính:

• Cơm cháy sốt: miếng cháy vừa chiên được xếp ra đĩa, chan nước sốt nóng nấu từ tim, gan, cật lợn hoặc thịt dê. Nước sốt gặp cơm cháy kêu xèo xèo, miếng cháy mềm dần ở ngoài mà vẫn giòn bên trong. Đây là món quen thuộc ở các quán ăn Ninh Bình.
• Cơm cháy ăn liền: miếng cháy chiên sẵn, phủ ruốc (chà bông), hành phi, ớt, đóng túi. Đây là loại bán làm quà, mở túi là ăn được ngay.

Muốn tự làm món cơm cháy sốt ở nhà, bạn có thể đọc cách làm cơm cháy sốt thịt dê tại nhà.

Vì sao cơm cháy được chọn làm quà Ninh Bình?

• Nhẹ, khô, để được lâu: đóng gói kín, không cần tủ lạnh, mang đi xa tiện.
• Hợp nhiều người: vị mặn ngọt vừa, giòn, người già trẻ nhỏ đều ăn được.
• Có nhà sản xuất địa phương uy tín: Đại Long ở Nho Quan làm cơm cháy từ năm 2010, Cố Đô ra sản phẩm từ năm 2013. Cả hai đều công bố chứng nhận ISO 22000:2018 về an toàn thực phẩm; Cố Đô là sản phẩm OCOP 4 sao.

Xem các loại đang bán tại cửa hàng: cơm cháy Đại Long và cơm cháy Cố Đô.